ECB faizi 2,50%-də saxladı, FED 3,75%-4,00%-də: oktyabr mərkəzi bank qərarlarının mənası

ECB Oktyabr 29: Lagarde-ın Sonuncu "Status Quo" Qərarı

Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) İdarə Şurası 29 oktyabr 2026-cı il tarixindəki iclasında faiz dərəcələrini dəyişdirməyib:

• Depozit müəssisəsi dərəcəsi: 2,50%
• Əsas refinanslama dərəcəsi: 2,65%
• Marjinal borc verme dərəcəsi: 2,90%

Bu qərar sentyabr 2026-cı ildəki 25 baz bənd artımdan sonra gəlir. ECB sədri Christine Lagarde qərarı "ölçülü yanaşma" kimi xarakterizə edib — qiymətləndirilən risklər davamlı artımı əsaslandırsa da, uzunmüddətli istiqraz gəlirlərinin artması (sentyabr proqnoz kəsimindən bu yana +35 baz bənd) siyasəti sıxlaşdırmağın əlavə təsirinə işarə edir.

Avrozonada İqtisadi Vəziyyət

ECB-nin qərarının kontekstini anlayaraq:

• Avrozona başlıq inflyasiyası: sentyabrda 3,8% — illik enerji inflyasiyası 18,9%-ə çatıb
• Əsas inflyasiya (enerji və ərzaq çıxılmaqla) nisbətən sabit qalır
• Avrozona böyüməsi 2026-da 1,1%, 2027-də 1,2% gözlənilir — zəif perspektiv

Lagarde Dövlət Əmək Haqqı Artımlarında ikinci dairə effektinin hələ aşkarlanmadığını vurğulayıb. Bu, ECB-nin faiz artımında tələsmədiyini göstərir.

Lagarde Çıxır: 7 Fevral 2027-dən

Bu iclasda xüsusi bir elan edilib: Christine Lagarde 7 fevral 2027-ci il tarixindən etibarən ECB-dən ayrılacaq. O, dekabr 2026 və yanvar 2027 iclaslarını idarə edəcək. Bu liderlik keçidi dekabr ayı politikasını daha da mühüm qərar mərhələsinə çevirir.

FED Oktyabr 28: Səbirsiz Gözləmə

ABŞ Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) 28 oktyabr 2026-cı ildəki iclasında federal fondlar dərəcəsi hədəf diapazonunu dəyişməyib: 3,75%–4,00%.

Qərarın konteksti:

• Sentyabrda başlıq CPI inflyasiyası: 3,7%
• Qeyri-kənd təsərrüfatı məşğulluğu sentyabrda cəmi 29.000 artım — zəyif rəqəm
• Reuters sorğusu: 100 iqtisadçının 94-ü oktyabr sabit qərarını gözləyirdi
• Dekabrda 25 baz bənd artım: 100 iqtisadçının hamısı gözləyir

Dekabr 2026: Hər İkisindən Artım Gözlənilir

Fyuçers bazarları hər iki mərkəzi bankdan dekabr 2026-da 25 baz bənd artım ehtimalını yüksək qiymətləndirir:

• ECB dekabr artım ehtimalı: 67–82%
• FED dekabr FOMC (8-9 dekabr): güncəllənmiş iqtisadi proqnozlar və yeni dot-plot — bazar tərəfindən diqqətlə izlənəcək

Azərbaycan Biznes Mühiti üçün Mənası

• İdxalat xərcləri: Avrozon zəif böyüməsi Avropa mallarının qiymətlərini nisbi stabil saxlayır
• Manat/dollar: FED siyasəti USD-nin qlobal gücünə təsir edir — Azərbaycanın $15,4 milyard valyuta ehtiyatı bu riskə qarşı tampon rolunu oynayır
• Xarici maliyyə: Beynəlxalq kredit bazarlarında dərəcələrin yüksəkliyi Azərbaycan hökuməti və korporasiyaların xarici borc cəlbetmə xərclərini yüksəldir
• Qlobal tələb: Avrozona üçün zəif böyümə proqnozu (1,1%) Azərbaycanın Avropa bazarlarına ixracı üçün əlverişsiz mühit deməkdir

Nəticə

ECB-nin Lagarde-ın son iclaslarından birindəki "ehtiyatlı faiz sabitliyi" qərarı, FED-in isə qiymətli iqtisadi balansın gözləntisinə uyğun hərəkəti — dekabr 2026-nı qlobal monetar siyasətin mərkəzi nöqtəsinə çevirir. Azərbaycan sahibkarları xarici maliyyə, idxalat qiymətləri və valyuta məzənnəsi baxımından bu dinamikanı izləməlidir.

Mənbə

CNBC — ECB Interest Rate Decision October 2026 (29 oktyabr 2026); Reuters — ECB faiz perspektivi