Artıq ödənilmiş vergini necə geri almaq olar?

Artıq ödənilmiş vergini büdcədən necə geri almaq olar?

Sahibkar eyni vergini iki dəfə ödədikdə, yanlış məbləğ köçürdükdə və ya dəqiqləşdirilmiş bəyannamədən sonra öhdəliyi azaldıqda şəxsi hesab vərəqəsində artıqödəmə yarana bilər. Bu vəsait avtomatik olaraq bank hesabına qaytarılmır.

Vergi ödəyicisi məbləğin başqa vergi öhdəliyinə yönəldilməsini və ya müəyyən şərtlərlə bank hesabına qaytarılmasını istəyə bilər. Prosesə başlamazdan əvvəl artıqödəmənin həqiqətən mövcud olduğu və hansı vergi növü üzrə yarandığı dəqiqləşdirilməlidir.

Artıqödəmə hansı hallarda yarana bilər?

Ən sadə hal ödəniş tapşırığındakı məbləğin səhv yazılmasıdır. Məsələn, 500 manatlıq vergi əvəzinə 5 000 manat köçürülərsə, digər məlumatlar düzgün olduqda şəxsi hesabda 4 500 manat artıq məbləğ görünə bilər.

Eyni ödənişin təkrar göndərilməsi, yanlış büdcə təsnifatı kodunun seçilməsi və ilkin bəyannamənin sonradan azalan məbləğlə dəqiqləşdirilməsi də artıqödəmə yarada bilər. Lakin bank hesabından pulun çıxması həmin vəsaitin dərhal düzgün vergi hesabına düşdüyünü sübut etmir.

Sahibkar ödəniş tarixini, VÖEN-i, büdcə hesabını, vergi növünü və təyinatı bank sənədi ilə elektron kabinetdəki şəxsi hesab məlumatları üzrə müqayisə etməlidir. Uyğunsuz rekvizitlə aparılmış köçürmə ayrıca dəqiqləşdirmə tələb edə bilər.

Məbləğ əvvəlcə hansı borclara yönəldilir?

Vergi Məcəlləsinin 87-ci maddəsinə əsasən, artıq ödənilmiş məbləğ vergi ödəyicisinin digər vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə borclarının ödənilməsinə yönəldilə bilər. Buna görə şəxsi hesabda artıqödəmə görünməsi həmin məbləğin bütövlükdə geri qaytarılacağı demək deyil.

Məsələn, sahibkarın bir vergi üzrə 2 000 manat artıqödəməsi, başqa öhdəlik üzrə isə 700 manat borcu varsa, əvvəlcə borcun nəzərə alınması mümkündür. Qaytarılma üçün qalan məbləğ hesablaşmalar dəqiqləşdirildikdən sonra müəyyən edilir.

Vergi ödəyicisi artıq məbləğin gələcək öhdəliyə saxlanılmasını da seçə bilər. Yaxın tarixdə eyni vergi üzrə ödəniş yaranacaqsa, əvəzləşdirmə bank hesabına qaytarmadan daha praktik ola bilər. Seçim şirkətin likvidlik ehtiyacı və vergi təqvimi əsasında edilməlidir.

Elektron müraciət necə hazırlanır?

Dövlət Vergi Xidmətinin “Artıq ödənilmiş vergilərin, faizlərin və maliyyə sanksiyalarının vergi ödəyicilərinə qaytarılması məqsədilə müraciət” adlı elektron xidməti mövcuddur. Müraciətdə vergi növü, qaytarılması tələb olunan məbləğ, yaranma səbəbi və bank rekvizitləri düzgün göstərilməlidir.

Ödəniş tapşırığı, şəxsi hesab çıxarışı, dəqiqləşdirilmiş bəyannamə və artıqödəməni izah edən digər sənədlər tələb olunduqda təqdim edilməlidir. Bank hesabının adı və VÖEN məlumatı vergi ödəyicisinin məlumatları ilə uyğun olmalıdır.

Ümumi qaydada artıq ödənilmiş vergilərin, faizlərin və maliyyə sanksiyalarının qaytarılması müraciət əsasında 45 gün müddətində həyata keçirilir. Lakin məlumat uyğunsuzluğu, mövcud borc, kameral yoxlama və əlavə sənəd tələbi prosesin nəticəsinə təsir edə bilər.

Müraciətin statusu elektron kabinetdə izlənməli, imtina və ya qismən qaytarılma olduqda qərarın əsası yoxlanmalıdır. Eyni məbləğ üzrə təkrar müraciət göndərməkdənsə əvvəlki müraciətin nəticəsini dəqiqləşdirmək daha məqsədəuyğundur.

Yekun

Vergi artıqödəməsi səhv və ya təkrar köçürmə, yanlış rekvizit və dəqiqləşdirilmiş bəyannamə nəticəsində yarana bilər. Məbləğ qaytarılmazdan əvvəl digər vergi borclarına yönəldilə bilər. Sahibkar elektron müraciətdən əvvəl şəxsi hesabını bank sənədləri ilə üzləşdirməli, qaytarılacaq məbləği və rekvizitləri dəqiq göstərməlidir.

Dövlət Vergi Xidməti — Artıq ödənilmiş vergilərin qaytarılması üçün mexanizm — 21 fevral 2023; qüvvədə olan məlumat 8 sentyabr 2026-cı ildə yoxlanılıb.