Elektron qaimə-faktura nə vaxt verilməlidir?

Elektron qaimə-faktura nə vaxt verilməlidir?

Elektron qaimə-fakturanın gec hazırlanması sahibkarlar arasında ən çox rast gəlinən sənədləşmə problemlərindən biridir. Bəzi mühasiblər bütün əməliyyatlara avtomatik olaraq beş günlük müddət tətbiq edir. Halbuki qaimənin təqdim edilməli olduğu tarix əməliyyatın növündən asılıdır.

Son 24 saatda bu sahədə yeni rəsmi dəyişiklik açıqlanmadığından, hazırda qüvvədə olan qaydaları praktik nümunələrlə izah edirik.

Beş günlük müddət hansı əməliyyatlara aiddir?

Əvvəlcədən sifariş edilməyən malların satışı zamanı elektron qaimə-faktura malın təhvil verilməsini təsdiqləyən sənədin tarixindən etibarən beş gün ərzində təqdim edilməlidir.

İşlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi üzrə də əsas müddət beş gündür. Hesablama işin görüldüyü və ya xidmətin göstərildiyi tarixdən başlayır. Buna görə müqavilədə yalnız ödəniş tarixinin göstərilməsi kifayət etmir. Xidmətin faktiki tamamlandığı tarix təhvil-təslim aktı və digər ilkin sənədlərlə uyğunlaşdırılmalıdır.

Məsələn, dizayn xidməti sentyabrın 3-də tamamlanıb və həmin tarixdə akt imzalanıbsa, qaimənin hazırlanması üçün müddət də sentyabrın 3-dən hesablanır. Müştərinin pulu daha gec ödəməsi beş günlük müddəti avtomatik dəyişmir.

Qaimə hansı hallarda dərhal verilməlidir?

Vergi Məcəlləsində sadalanan bəzi mal təqdimetmə əməliyyatlarında elektron qaimə-faktura mallar göndərilən və ya verilən vaxt təqdim edilməlidir. Deməli, bütün mal satışlarında qaiməni sonrakı beş gün ərzində hazırlamaq təhlükəsiz yanaşma deyil.

Avans alındıqda isə əməliyyat üçün ayrıca qaimə növü nəzərdə tutulur. Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi izahına əsasən, avans üzrə elektron qaimə-faktura vəsaitin alındığı gün təqdim edilməlidir. Sonradan mal göndərildikdə və ya xidmət göstərildikdə faktiki əməliyyata uyğun sənədləşmə aparılır.

Sahibkar sistemdə qaimənin düzgün növünü seçməlidir. Avans sənədini adi mal və ya xidmət qaiməsi kimi rəsmiləşdirmək uçotda tarix və məbləğ uyğunsuzluğu yarada bilər.

Müntəzəm xidmətlər necə sənədləşdirilir?

Aylıq mühasibat, proqram təminatı, texniki xidmət, icarə və oxşar davamlı xidmətlərdə hesabat dövrü müqavilə ilə aydın müəyyənləşdirilməlidir. Dövlət Vergi Xidmətinin izahında müntəzəm əsasda ay ərzində göstərilmiş xidmətlərin cəminə yekun elektron qaimə-faktura verilməsinin mümkün olduğu bildirilir.

Bunun üçün xidmət dövrü, aylıq məbləğ və nəticənin qəbul edilməsi müqavilədə və aktda bir-birini tamamlamalıdır. Sadəcə ayın sonunda ümumi qaimə yaratmaq, lakin əməliyyatları təsdiqləyən sənədləri saxlamamaq risklidir.

Sahibkar nəyi yoxlamalıdır?

Qaimə hazırlanmazdan əvvəl müqavilə, sifariş, təhvil-təslim aktı, malın buraxılış sənədi, bank ödənişi və qaimədəki tarixlər müqayisə edilməlidir. Məhsulun adı, ölçü vahidi, miqdarı, qiyməti, ƏDV və tərəflərin VÖEN məlumatları da ilkin sənədlərlə uyğun olmalıdır.

Yekun

Elektron qaimə-faktura üçün vahid tarix qaydası yoxdur. Xidmətlərdə və əvvəlcədən sifariş edilməyən mallarda əsasən beş günlük müddət tətbiq edilir, bəzi mal əməliyyatlarında sənəd mallar verilən vaxt, avans üzrə isə ödəniş alınan gün hazırlanır. Əməliyyatın növü müəyyənləşdirilmədən qaimənin tarixini seçmək düzgün deyil.

Açar sözlər: elektron qaimə-faktura, e-qaimə müddəti, avans qaiməsi, xidmət qaiməsi, vergi sənədləri

Mənbə və mənbə linki:

• Dövlət Vergi Xidməti — elektron qaimə-faktura müddətlərinə dair qanunvericilik materialı — qüvvədə olan məlumat 1 sentyabr 2026-cı ildə yoxlanılıb.