Artıq ödənilmiş vergi necə geri qaytarılır?

Vergi hesabında yaranmış artıq ödəmənin başqa öhdəliyə yönəldilməsi və ya büdcədən geri qaytarılması qaydası izah olunur.

Artıq ödənilmiş vergini geri almaq üçün nə etmək lazımdır?

Sahibkar bəzən eyni vergini iki dəfə ödəyir, yanlış büdcə kodu seçir və ya hesablanan məbləğdən artıq köçürmə edir. Belə vəziyyətdə pul avtomatik olaraq bank hesabına qayıtmır. Vergi ödəyicisi əvvəlcə şəxsi hesab vərəqəsində artıq ödəmənin yarandığını yoxlamalı, sonra həmin məbləğin başqa öhdəliyə yönəldilməsini və ya geri qaytarılmasını istəməlidir.

Artıq ödəmə hansı hallarda yaranır?

Vergi Məcəlləsinin 87-ci maddəsində artıq ödəmə hesablanmış vergi, faiz və maliyyə sanksiyası məbləğindən çox ödənilmiş hissə kimi tənzimlənir. Praktikada buna təkrar bank köçürməsi, bəyannamənin sonradan dəqiqləşdirilməsi, səhv vergi növünə ödəniş və ya əvvəlcədən ödənmiş məbləğin yekun öhdəlikdən çox olması səbəb ola bilər.

İlk addım İnternet Vergi İdarəsində şəxsi hesab vərəqəsini yoxlamaqdır. Bank çıxarışındakı köçürmə vergi hesabında görünmürsə, məsələ sadəcə geri qaytarılma deyil, ödənişin düzgün tanınması ilə bağlı ola bilər. Bu halda ödəniş tapşırığı, tarix, məbləğ, VÖEN və büdcə təsnifat kodu müqayisə edilməlidir.

Məbləğ əvvəlcə hara yönəldilir?

Artıq ödənilmiş vəsait vergi ödəyicisinin müraciəti əsasında digər vergi, faiz və maliyyə sanksiyası öhdəliklərinin ödənilməsinə aid edilə bilər. Vergi ödəyicisinin razılığı ilə məbləğin gələcək öhdəliklərin hesabına saxlanması da mümkündür. Başqa borclar nəzərə alındıqdan sonra qalan hissənin geri qaytarılması üçün ayrıca ərizə verilir.

Bu seçim biznesin pul axınına görə edilməlidir. Yaxın tarixdə eyni vergi üzrə ödəniş yaranacaqsa, məbləği gələcək öhdəliyə yönəltmək daha praktik ola bilər. Sahibkara vəsait dərhal dövriyyə üçün lazımdırsa, geri qaytarma müraciəti uyğun seçimdir. Bu, ümumi izahdır; konkret şəxsi hesabdakı borc və artıq ödəmə məbləği ayrıca yoxlanmalıdır.

Elektron müraciət necə edilir?

Dövlət Vergi Xidmətinin elektron xidmətlər siyahısında “Artıq ödənilmiş vergilərin qaytarılması məqsədi ilə müraciətin təqdim edilməsi” xidməti mövcuddur. Müraciət İnternet Vergi İdarəsi vasitəsilə gücləndirilmiş elektron imza və ya DVX-nin təqdim etdiyi giriş məlumatları ilə göndərilə bilər. Ərizədə qaytarılması istənilən məbləğ, vergi növü və bank rekvizitləri düzgün göstərilməlidir.

Ümumi qaydaya görə, başqa hal müəyyən edilməyibsə, artıq ödənilmiş vergilərin, faizlərin və maliyyə sanksiyalarının qalan hissəsi ərizə əsasında 45 gün ərzində qaytarılır. ƏDV üzrə artıq məbləğlər üçün Vergi Məcəlləsinin 179-cu maddəsində fərqli müddətlər nəzərdə tutula bilər; buna görə 45 günlük müddəti bütün geri qaytarma hallarına avtomatik tətbiq etmək olmaz.

Müraciətdən əvvəl bank hesabının aktiv olduğunu, rekvizitlərin vergi ödəyicisinə aid olduğunu və şəxsi hesabda mübahisəli borcun qalmadığını yoxlamaq gecikmə riskini azaldır. Ərizənin qəbul bildirişini və qeydiyyat nömrəsini saxlamaq da sonrakı izləmə üçün faydalıdır.

Yekun

Artıq ödəniş görünəndə əvvəlcə onun səbəbi və şəxsi hesabdakı digər borclar yoxlanmalıdır. Sonra məbləğ gələcək öhdəliyə yönəldilə və ya elektron ərizə ilə geri istənilə bilər. Ümumi qaydada 45 günlük müddət tətbiq olunur, lakin ƏDV və xüsusi hallar üçün ayrıca müddətlər mövcuddur.

Açar sözlər: artıq ödənilmiş vergi, vergi geri qaytarılması, elektron müraciət, şəxsi hesab vərəqəsi, 45 gün

Mənbələr

Dövlət Vergi Xidməti — 10 sentyabr 2025: https://www.taxes.gov.az/az/post/4330
Dövlət Vergi Xidməti, elektron xidmətlər — yenilənmə tarixi göstərilməyib: https://taxes.gov.az/az/page/elektron-xidmetler
E-Qanun, Vergi Məcəlləsinin 87-ci maddəsi — qüvvədə olan mətn üzrə yoxlanılıb: https://versions.e-qanun.az/46/c_12.html
Dövlət Vergi Xidməti, müraciətlər barədə məlumat — yenilənmə tarixi göstərilməyib: https://www.taxes.gov.az/az/page/muracietler-barede-melumat