Əmanət portfeli 18,8 milyard manata yüksəlib: artımı necə oxumaq lazımdır?

Əmanət portfeli 18,8 milyard manata yüksəlib: artımı necə oxumaq lazımdır?

Azərbaycan Mərkəzi Bankının açıq göstəricilərinə görə, bank sektorunda əmanət portfeli 1 oktyabr 2026-cı il tarixinə 18 milyard 840,2 milyon manat olub. İlin əvvəlində göstərici 16 milyard 772,4 milyon manat idi. Beləliklə, portfel doqquz ayda təxminən 2,1 milyard manat və ya 12,3 faiz artıb. Bu dinamika banklarda saxlanılan vəsaitin genişləndiyini göstərir, amma bütün artımı yeni yatırılmış pulla eyniləşdirmək olmaz.

Portfel artımına nə təsir edir?

Əmanət portfeli müəyyən tarixdə banklarda qalan depozit və əmanətlərin ümumi məbləğini göstərir. Dövr ərzində yeni vəsait yerləşdirilir, əvvəlki əmanətlər çıxarılır, hesablanmış faizlər kapitallaşdırıla və valyuta əmanətlərinin manat ifadəsi dəyişə bilər. Buna görə portfeldəki fərq xalis yeni əmanət axını barədə ümumi istiqamət versə də, onun bütün komponentlərini ayrıca göstərmir.

Mərkəzi Bankın metodoloji qeydində fərdi sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin əmanətlərinin də göstəriciyə daxil olduğu bildirilir. Bu detal vacibdir: rəqəm yalnız maaş alan şəxslərin depozitlərini deyil, fərdi sahibkarların banklarda saxladığı vəsaiti də əhatə edir.

Aylıq dəyişmə nə göstərir?

Portfel 1 sentyabrda 18 milyard 211,9 milyon manat, 1 oktyabrda 18 milyard 840,2 milyon manat olub. Aylıq fərq 628,3 milyon manatdır. Bu, sentyabr ərzində məhz həmin məbləğdə yeni depozit müqaviləsi bağlandığını göstərmir. Eyni vaxtda açılan, bağlanan və yenilənən əmanətlər, hesablanan faiz və digər dəyişikliklər yekun qalığa təsir edir.

Əmanətçi üçün ümumi portfelin artması bank sisteminə yönələn vəsaitin çoxaldığını göstərən siqnallardan biridir. Lakin fərdi qərar üçün bankın etibarlılığı, əmanətin qorunma şərtləri, faiz dərəcəsi, valyuta, müddət və erkən çıxarış qaydaları daha vacibdir. Yüksək bazar artımı konkret məhsulun sərfəli və ya risksiz olduğunu təsdiqləmir.

Sahibkar və ailə büdcəsi nə etməlidir?

Sahibkar əməliyyat vəsaitini müddətli əmanətə yerləşdirməzdən əvvəl pul axını təqvimini yoxlamalıdır. Vergi, əməkhaqqı və təchizatçı ödənişi yaxın tarixdədirsə, vəsaitin vaxtından əvvəl çıxarılması faiz itkisi yarada bilər. Ehtiyat pul üçün daha likvid hesab, uzun müddət istifadə olunmayacaq hissə üçün isə müddətli əmanət uyğun ola bilər.

Ailə büdcəsində də faiz gəlirindən əvvəl təhlükəsizlik yastığı ayrılmalıdır. Müqavilədə faizlərin aylıq və ya müddətin sonunda ödənilməsi, kapitallaşma, avtomatik uzadılma və erkən bağlanma bəndləri oxunmalıdır. Müxtəlif bankların təkliflərini müqayisə edərkən yalnız reklam faizinə deyil, yekun gəlirə və çıxarış şərtlərinə baxmaq lazımdır.

Yekun

Əmanət portfelinin 18,8 milyard manata çatması banklarda saxlanılan vəsaitin artdığını göstərir. Lakin 12,3 faizlik yüksəliş bütün əmanətçilərin gəlirinin artması və ya eyni məbləğdə yeni pul yatırılması demək deyil. Düzgün qərar ümumi statistikanı şəxsi likvidlik ehtiyacı və müqavilə şərtləri ilə birlikdə qiymətləndirməkdir.

Açar sözlər: əmanət portfeli, bank əmanəti, depozit, faiz gəliri, bank sektoru

Mənbələr

• Azərbaycan Mərkəzi Bankı, əmanət portfeli — 1 oktyabr 2026 göstəricisi, 4 noyabr 2026 tarixində yoxlanılıb: https://cbar.az/infoblocks/bank_nation
• Azərbaycan Mərkəzi Bankı, bank icmalı — 27 oktyabr 2026: https://www.cbar.az/page-188/financial-literacy