Pensiya kapitalını e-Sosialda yoxlama qaydası

Fərdi şəxsi hesabda pensiya kapitalı, sosial sığortaya cəlb olunan gəlir və ödənmiş MDSS məlumatlarının yoxlanması izah edilir.

Pensiya kapitalını e-Sosialda necə yoxlamaq olar?

Pensiya kapitalı yalnız pensiya yaşına yaxınlaşanda baxılacaq rəqəm deyil. İşçinin rəsmi gəlirinin və məcburi dövlət sosial sığorta ödənişlərinin fərdi hesabda düzgün görünməsi gələcək pensiya hüququna birbaşa təsir edir. Bu məqalə yeni xəbər deyil; əmək müqaviləsi ilə çalışanların və sosial sığorta ödəyən şəxslərin öz məlumatlarını mütəmadi yoxlaması üçün praktik izahdır.

Fərdi şəxsi hesabda hansı məlumatlar görünür?

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun izahına görə, hər sığortaolunana dəyişməz sosial sığorta nömrəsi ilə fərdi şəxsi hesab açılır. Hesabda sosial sığortaya cəlb olunan əməkhaqqı və digər gəlirlər, hesablanmış və ödənmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqları, sığorta stajı və pensiya kapitalı barədə məlumatlar əks olunur.

Fərdi hesabın sığorta hissəsində ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqları əsasında pensiya kapitalı formalaşır. Rəsmi məlumata görə, ödənilən haqların 90 faizi sığorta hissəsində qeydə alınır. Bu məbləğ şəxsin sərbəst çıxara biləcəyi bank qalığı deyil; əmək pensiyasının sığorta hissəsi hesablanarkən istifadə olunan uçot göstəricisidir.

İşəgötürənin əməkhaqqını ödəməsi ilə sosial sığorta məlumatının fərdi hesabda görünməsi eyni əməliyyat deyil. Buna görə işçi gəlir məbləğini və ödəniş dövrlərini ayrıca yoxlamalıdır.

e-Sosialda yoxlama addımları

Şəxs e-social.gov.az portalında şəxsi kabinetə daxil olaraq “Fərdi şəxsi hesab” bölməsini seçə bilər. Burada pensiya kapitalı, məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb olunan gəlirlər və ödənilmiş sığorta haqqı görünür. Mobil tətbiqdən istifadə edənlər də şəxsi kabinetdə uyğun sosial sığorta xidmətlərini aça bilərlər.

Yoxlama zamanı yalnız yekun kapitala baxmaq kifayət deyil. Aşağıdakı məlumatları aylar üzrə müqayisə etmək faydalıdır:

işlədiyiniz işəgötürənin adı və əmək dövrü;
sosial sığortaya cəlb olunan gəlirin faktiki rəsmi əməkhaqqına uyğunluğu;
ödənilmiş MDSS məbləği və boş görünən aylar;
bir neçə iş yeri varsa, hər biri üzrə qeydlər;
işdən çıxma və yeni işə başlama tarixlərinin ardıcıllığı.

Portalın pensiya kalkulyatoru cari məlumatlar əsasında təxmini nəticə göstərir. Bu rəqəm gələcək pensiyanın dəyişməz zəmanəti deyil; əmək fəaliyyəti, kapitalın indeksləşdirilməsi və qanunvericilik göstəriciləri dəyişdikcə nəticə də yenilənə bilər.

Məlumat çatışmırsa nə etmək lazımdır?

Əvvəlcə yoxlanılan ayın hesabat və ödəniş müddətinin tamamlanıb-tamamlanmadığını nəzərə almaq lazımdır. Sonra əmək müqaviləsi, əməkhaqqı hesab vərəqəsi və bank çıxarışını fərdi hesabdakı göstərici ilə müqayisə edin.

Uyğunsuzluq qalırsa, işəgötürənin mühasibatlığına dövr və məbləği göstərən yazılı müraciət etmək məqsədəuyğundur. Çünki hesabatın səhv təqdim edilməsi və ya sığorta haqqının ödənilməməsi işəgötürən tərəfində düzəliş tələb edə bilər. Problem həll edilməzsə, DSMF-nin 142 çağrı mərkəzi, regional filialı, DOST mərkəzi və elektron müraciət kanalları vasitəsilə məlumatın araşdırılmasını istəmək mümkündür.

Ekran görüntülərini, hesab vərəqələrini və yazılı cavabları saxlamaq müraciətin konkret dövr üzrə araşdırılmasını asanlaşdırır.

Yekun

Pensiya kapitalının düzgünlüyünü illər sonra deyil, işlədiyiniz dövrdə yoxlamaq daha təhlükəsizdir. e-Sosialda aylıq gəlir, ödənilmiş MDSS və staj məlumatlarını müqayisə etmək mümkün səhvi vaxtında üzə çıxarır. Uyğunsuzluq olduqda əvvəl işəgötürənlə, sonra rəsmi sosial müdafiə kanalları ilə yazılı şəkildə hərəkət etmək lazımdır.

Açar sözlər: pensiya kapitalı, e-Sosial, fərdi şəxsi hesab, MDSS, sosial sığorta